Aktif Dinleme

article-new_ds-photo_getty_article_110_155_78424534_xs

Son zamanlarda okuduğum en faydalı kitaplardan biri oldu benim için. Prof. Dr.Haluk Yavuzer’in “Anne Baba ve Çocuk” kitabı. Bu kitaptan  önemli bir bilgiyi sizlerle de paylaşmak istiyorum. Bir yöntemden bahsediyor Haluk Yavuzer.  Yöntemin adı “aktif dinleme”.

Çocukların sorunlarına kendi başlarına çözüm getirmelerini, onlara güven vermeyi hedef alıyor bu yöntem. Püf noktası şu; O konuşurken söylediklerini tekrar etmek..Kendinizi bir ayna gibi düşünün. Onun sözünü ona geri yansıtıyorsunuz, olay bu. Peki sonuçta ne olıyor? Çocuk rahatlıyor, sorunlarını daha kolay çözüyor, negatif duygularından sıyrılıyor.

Çocuk duygularının kabul görmesini ister. Hepimiz bir zamanlar çocuktuk. Hatırlayın. Tek derdimiz “annem beni anlasın, babam beni anlasın.” Özel ve tek başına bir birey olduğumuzu hissetmek istedik hep. Bu yöntem de bunu amaçlıyor zaten.Yetişkin çocuğunu dinlerken kendi duygularını rafa kaldırmayı bilecek. Hata nerde? Hemen kendi düşüncemizi yansıtıyoruz çocuğumuza. Etkiliyoruz, yönlendiriyoruz. Amacından saptırıyoruz mevzuyu çoğunlukla da abartıyoruz. Öğüt veriyor, çözümü biz üretiyoruz.

Halbuki bir dursak, can kulağı ile dinlesek o minik yüreği, gönülü gönüle dayasak..Yooooook biz Doğrucu Davut olduğumuz için, sabırısz olduğumuz için, kıyamadığımız (!) için çocuk daha cümlesini bitirmeden atlıyoruz lafına…Hemen çözümü bulup rahatlıyoruz. oldu da bitti maşallah.

Haluk Yavuzer diyor ki;

Çocuk sözlü ifade için bir şifre seçer. Bu şifreyi çözmekle ebeveyn çocuğun gerçek duygularına yaklaşır ve onları şifreden ayırır. Asıl anlaşılması gereken de bu duygulardır. Şifre ürkütücü olabilir ama mesele ardındaki duyguyu anlamaktır. 

Kitaptan bir örnek seçtim;

Çocuk: anne, anne elimi yaktım çok fena acıyor

Anne: Oo, gerçekten parmağın çok kötü yanmış.

Çocuk: Evet canım çok yanıyor.

Anne: Çok kötü acıyor olmalı

Çocuk: (ağlamayı keser) evet, lütfen birşeyler sür.

Anne: Pekala önce biraz buz koyalım, sonra da ilaç süreriz.

 

Ne yaptı anne? Duygularını anladığını belli etti ama ne yapılması gerektiğini çocuk çözdü. Yöntem okuduğumda beni çok heyecanlandırdı. Aslında bilmeden bebekliğinden beri oğlumuza yapmaya çalıştığımız birşeydi bu. Ona çaktırmadan doğruyu kendisinin bulmasına yardımcı olmak. Çözüm üretmesini sağlamak. Tabi bazen olmuyor. Neden? Yöntem bilmediğimizden.

Yukardaki örnek’e geri dönersek herhalde aynı durum karşısında tepkim şöyle olurdu..

“Ooo, tatlım gel bakalım eline, aslan oğlum benim, sen güçlü çocuksun, geçer birazdan merak etme, yara bandı takalım mı? bla bla bla…”

Değerlendiriyorum, öğüt veriyorum, çözüm üretiyorum.. Halbuki bunları yapmamam lazım. Hadi benim tepkim yine bir derece, parkta neler görüyoruz;

“aaaaayyy yavruuumm” deyip küçücük çizik için çocuğuyla ağlayan anne-babalar, veya

“kalk lan yerden eşşek sıpası sana şunu şunu yapma demedin mi, yansın elin de aklın başına gelsin”

aman Allah’ım…

Yine kitaptan bir örnek;

Öğle yemeği hazırdır ve anne kızını dışardan eve çağırır. Çocuk gelmek istemez. Çünkü oyununu bölmek istemez.

Anne: Dışarda kalıp oynamayı isterdin

Kız: evet, çok eğleniyorum, arkadaşlarımı bırakmak istemiyorum.

anne:eğlenceni kesmen gerekmez.

kız:doğru

anne:duruma kabul edeceğin bir çözüm bulabilir misin?

“daha sonra yemek yiyebilirim yada yemeğimi kağıt tabağa koyup kumda yiyebilirim.”

İşte aktif dinlemenin gerçekleştirmek istediği budur. Çocuk sorununa kendisi çözüm getirmiştir.

Bu yöntemi bizim küçük beyde deniyorum bir zamandır. Gerçekten çok faydasını gördüm. Ha beceremediğim zamanlar da oldu, duygularını tekrarladğımda sinirlendi, “niye söylediklerimi tekrarlıyorsuuun annee” diye çıkıştı ama Haluk Yavuzer bunun zamanla olacağını söylüyor. Papağan gibi tekrarlamak değil de duygularını açmak esas olan. Çalışıyorum üzerinde.

Kitabı özellikle ebeveynlere tavsiye ediyorum. Okuyanlar vardır mutlaka ama okumayanlar için başucu niteliğinde.

 

Not: Görsel internetten alıntıdır.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir